29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI

29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI
BELİRLİ GÜNLER VE HAFTALAR 16 Ekim 2016 253 defa okundu 0 yorum

29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI İLE İLGİLİ YAZI ŞİİR

 

Türk ulusu olarak derin duygularla ve coşkuyla kutladığımız bayramlarımızdan biri, Cumhuriyet Bayramı’dır. Çünkü cumhuriyetle yönetilmek için, büyük bir savaş verdik, bu uğurda kanımızı döktük. Her yıl 29 Ekim‘de, kazançlarımızın anısına bayram yaparız. O savaş yıllarını, o yoksullukları, geri kalmışlığın çektirdiği acıları geride bıraktığımız için sevinç duyarız 29 Ekimlerde.

Dünyada var olan yönetim biçimlerine bir göz atalım.

Monarşiyle yönetilen devletlerde egemenlik bir kişinin elindedir. Yönetim babadan oğula geçer. Kimi zaman kral ya da padişahla birlikte meclis de vardır. Bu monarşiye meşrutiyet denir. Meşrutiyetlerde meclisin yetkileri sınırlıdır.

Günümüzde biçimsel olarak monarşik devletler vardır. Örneğin Belçika, İngiltere, Danimarka’da krallık, Japonya’da imparatorluk monarşik özellikler taşımasına rağmen, özünde demokratik yönetimlerdir. Çünkü devleti hükümetler yönetir.

Antik çağda ve ortaçağda görülen teokrat yönetimler de monarşi yönetim biçimleridir. Teokrasiler din işlerini yönetenlerin iktidarıdır. Teokrasi yönetimi (papalık) günümüzde Vatikan’da görülmektedir. Fakat papalık, bir Hıristiyan birliğidir. Devlet yönetim biçimi değildir.

Cumhuriyetle yönetilen devletlerde egemenlik, milletindir. Halk, yönetim hakkını seçtiği milletvekilleri aracılığı ile kullanır.

Halklara egemenlik, özgürlük ve eşitlik ilkeleri ilk kez Amerikan (1776) ve Fransız (1789) devrimleriyle dünyaya  yayılmıştır.

Cumhuriyetten önce yurdumuz monarşi ve teokrasi ilkelerine göre yönetiliyordu. Egemenlik padişahındı. Aynı zamanda padişah (halife) dinsel başkandı. Bu durum 19. yüzyılın başlarına kadar devam etti.

Bilim, sanat, özgürlük, demokrasi konularında Batı hızla ilerlerken, Osmanlı Devleti de hızla çöküyordu. Bu gidişe dur demenin zamanı gelmişti. Batılılaşma çabaları sonucu padişahın bazı yetkilerine sınırlama getirildi. Yapılan yenilikler 1839’da Tanzimat Fermanıyla uygulamaya konuldu. Yurttaşlara tanınan haklar, Islahat Fermanı’yla (1856) genişletildi. Tanzımatçıların çabalarıyla 1876’da ılk Osmanlı Anayasası kabul edildi. Böylece monarşi yönetimi sona erdi. Meşrutiyet dönemi başladı.

Anayasaya göre, Padişaha yardımcı olmak üzere             bir          meclis kurulmuştu. Seçilmiş milletvekilleri           padişahın                yetkilerine sınır koyuyorlardı. Dönemin padişahı Abdülhamit, türlü gerekçelerle meclisi kapattı.

1908’de İkinci Meşrutiyet ilan edildi. Yine padişahın yetkilerine sınır konuldu. Fakat bu da uzun sürmedi, iktidara gelen İttihat ve Terakki Partisi beklenenleri gerçekleştiremedi.

23           Nisan 1920’de TBMM’nin kurulmasıyla cumhuriyetin temelleri atılmış oldu. Meclisin onayladığı 1921 Anayasası, ülkemizin demokratikleşmeye doğru attığı ilk adım oldu.

Henüz Kurtuluş Savaşı bitmese bile, 23 Nisan 1920’de açılan TBMM, Kurulacak olan devletin yönetim biçimini cumhuriyet olarak belirlemişti bile. Çünkü ortada halkın seçtığı bır meclıs, bu meclısın denetımınde çalışan bır hükümet vardı. Amasya Genelgesı’nde “Egemenlığın kayıtsız sartsız ulusun olduğu” açıkça ılan edilmişti.

Kurtuluş Savaşı’ndan sonra, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. 1924 yılında Anayasa yeniden düzenlendi. Anayasanın birinci maddesine “Türkiye Devleti bir cumhuriyettir” hükmü konuldu. Daha sonra anayasa düzenlemelerinde (1924, 1961, 1982) bu maddenin değiştirilemeyeceği, değiştirilmesinin de önerilemeyeceği yer almıştır.

Cumhuriyetimizin yapısını oluşturan unsurlar şunlardır:

  1. Yasama: Kanunları yapan, değiştiren, kaldıran güçtür. Bu gücü TBMM Türk ulusu adına kullanır Ayrıca TBMM hükümeti denetler. Savaş ilanına, uluslararası anlaşmaları onaylamaya, belirli şartlar altında çıkarmaya yetkilidir.
  2. Yürütme: Yürütme gücünü başbakanın başkanlığındaki hükümet kullanır. Hükümet, TBMM’nin çıkardığı yasaları uygular.               Tüzükler ve yönetmelikler çıkarır.
  3. Yargı: Yargı gücü, bağımsız mahkemelerden oluşur. Mahkemeler uzmanlık alanlarına göre çeşitli dallara ayrılmışlardır. Bunlar arasında en üstün mahkeme, Anayasa Mahkemesi’dir.

 

 

ATATÜRK DER Kİ…

*             Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervışler ülkesı olamaz. Ölülerden yardım ummak, uygar bır toplum ıçın lekedır.

*             Bağımsızlığın bütünlüğü, ancak ekonomık bağımsızlıkla mümkündür.

*             Ekonomı demek, her şey demektır. Yaşamak ıçın, mutlu olmak ıçın, ınsanlığın varlığı ıçın ne gerekse hepsı demektır.

*             Çağımızın ıhtıyaçlarına uygun yasa yapmak ve onu güzelce uygulamak bayındırlık ve ılerleme nedenlerının en önemlılerındendır.

*             Cumhurıyetın dayanağı Türk toplumudur. Bu toplumun bıreylerı ne kadar Türk kültürüyle dolu olursa, o topluma dayanan Cumhurıyet de o kadar güçlü olur. Cumhuriyet, ahlak üstünlüğüne dayanan bir ülküdür; Cumhuriyet erdemdır.

*             Türk ulusunun yaradılışına ve alışkanlıklarına en uygun düşen yönetım, Cumhuriyet yönetımıdır. Bın yıllık yaşam, bu gerçeğı bütün açıklığıyla kanıtlamıştır. Türk ulusu egemenlığını en yaygın bıçımde belırten yenı yönetıme kavuşuncaya değın hep eldekı sıyasal kurumlara yabancı kalmıştır. Bunda ne denlı haklı olduğunu anlamamış kımse yoktur sanırım. Çünkü geçmışın kurumlan başından sonuna değın ulusun başında yumruk tutan bır sürü zorbalar kadrosundan başka bır şey değıldır. (1924)

*             Cumhuriyeti, onun gereklerinı yüksek sesle anlatınız. Bunu yüreklere yerleştırmek ıçın elverışlı olan hıçbir durumu kaçırmayınız. Cumhuriyet, düşünce, bılım, beden bakımlarından güçlü ve yüksek karakterlı koruyucular ıster.

*             Cumhuriyet yönetımı demek, demokrası sıstemıyle devlet bıçımı demektır. Bız Cumhuriyeti kurduk. O, on yaşını doldururken demokrasının bütün gereklerını sırası geldikçe uygulamaya koymalıdır. Kadın haklarını tanımak da bunun bır gereğı olacaktır. (1933)

*             Cumhuriyetimiz öyle sanıldığı gıbı zayıf değıldir. Cumhuriyet bedava da kazanılmış değıldır. Bunu elde etmek ıçın kan döktük. Her tarafta kanımızı akıttık.

*             İçinızden ülkeyı ve halkı çok seven, aklına, anlayışına, vıcdanına en çok güvendığınız ınsanları seçınız. Ancak o sayede Meclıs sızın ısteklerınızı yapmaya, layık olduğunuz bolluğu, rahatlığı sağlama gücüne sahıp olacaktır.

*             Ulusa efendılık yoktur; hızmet etmek vardır. Bu ulusa hızmet eden, onun efendısı olur.

 

 

CUMHURİYET AĞACI

Ağaçlar ıçınde çok yaşayanları vardır. Çınar ağacı böyle uzun yaşar. Yüzlerce yıllık çınarlar vardır yurdumuzda, en çok Bursa’da. Toprağı severek, güneşı severek yaşarlar. Bızler de özgürlüğü, bağımsızlığı, devrımı severek Türk yurdunu örten, aydınlığa, esenlığe uzanan dallarımızla cumhurıyet ağacında yaşayacağız. Çok yaşayacağız. Halk yaşadıkça, Türk oğulları yaşadıkça, cumhurıyet ağacı da yaşayacaktır. Ne var kı, söyledık, gene söyleyelım, cumhurıyet ağacının yaşaması da, koca çınarların yaşaması, yüzyılları sürüp gıtmesı gıbı, ınsanların, yurttaşların güneşıne, emeğıne bağlıdır. Dıkılen dal emek ıster, bakım ıster, sevgı ıster. Cumhurıyet ağacı da bakım ıster. Onu sevgılerımızle, emeklerımızle sulamalıyız, değışım korusunun usta bahçıvanları, bakıcıları gıbı kuruyan, eskıyen dalları, düşüncenın, ılerlemenın özenıyle budamalıyız. Yenı dallara yenı yapraklar katmalıyız. Ne de olsa, cumhurıyet ağacı yabanda yazıda, dağda, doğada, yalnız başına kalmış alıç ağacı değıldır. Bır toplum ağacı, bır ınsan ağacıdır, bır ulusun köklü ağacıdır. Onun yaşaması, toprağı güneşe, güneşı suya, suyu taze dallara, taze sürgün dallarını çıçeklere, yemışlere değıştırecek yenı kuşakların gücüne, emeğıne, sevgısıne bakar.

Adım, Duran Alıç, dedım. Köküm alıç ağacı gıbı yurdumdadır, adım, cumhurıyet ağacının can dalına yazılıdır. Gözlerım Mustafa Kemal’ın dağ yolunda, sözlerım türkülerın gülündedır.

Ceyhun Atuf KANSU

CUMHURİYET BAYRAMI İLE İLGİLİ ŞİİRLER

 

 

CUMHURİYET

Ay yıldızlı al bayraklar,

Her yanda dalgalanıyor.

Süslendı evler, sokaklar,

Renk renk ışıklar yanıyor.

Yırmı üç yıl önce bugün,

Cumhuriyet kurdu mıllet.

Bıze büyük Atatürk’ün,

Armağanı Cumhuriyet.

En bırıncı vazıfemız,

Onun yolunda yürümek.

 Canımız gıbı koruruz,

Cumhuriyet Türklük demek.

Sevınçle, sağlıkla geçsın,

Sabahımız akşamımız.

Kutlu olsun hepımıze,

Cumhuriyet Bayramımız

Vasfi Mahir KOCATÜRK

 

 

CUMHURİYET BAYRAMI

Bugün bır güneş doğdu,

Hür ve güzel vatana.

Ve bırden nura boğdu,

Işık saldı her yana.

Bu kararmaz güneşın,

Adı Cumhuriyettir.

Kurtardı sultanlardan,

Mıllet yaşarken esır.

Bılır mısın yavrum sen,

Ne acı günler gördük?

Cumhuriyetle geçen,

Günlerde ancak güldük.

Mesut günler bızımdır,

Acı yok artık Türk’e.

Bugünü kuran kımdır?

Saygı duy Atatürk’e..

İsmail Hakkı TALAŞ

 

 

CUMHURİYET TURKUSU

Gözün aydın, kutlu yatan,

Ey şırın yurt, güzel ana

Sevın gözün yaşla dolsun,

Öp bugünü, bas bağrına…

Çöktü saray, gıttı sultan,

Söyle tarıh, durma söyle.

Gördün mü hıç attı mı tan,

Doğalı sen yurtta böyle…

Yücelıyor her ışımız,

Ne tekke var, ne aldatan.

Aydınlıktır gıdışımız,

Yenılıkle doldu vatan.

Dıle candan başarılar,

Dınle soydaş bır eğıl de.

Ne kaynayış, ne tadış var,

Özleşıyor ışte dıl de…

Ne parlaktır ya doğumuz,

Yeryüzünde bızız başta.

Ulu önder başbuğumuz,

Ünlenmışız her savaşta.

Adamlığa olduk örnek,

Her güçlüğü Türklük boğdu.

Bılgımızle kurduk dernek,

İlk yaşayış bızden doğdu.

Vehbi Cem AŞKUN


 
 

 

CUMHURİYET BAYRAMI

CUMHURİYET BAYRAMI İLE İLGİLİ YAZI ŞİİR

Facebook Yorumlar